Een productief jaar

Het onderzoek in het lectoraat is vooral ondergebracht in de promotietrajecten die alle zijn ondergebracht in de Eindhoven School of Education (ESOE) en waarvoor Prof dr W. Jochems als promotor optreedt.

We behandelen deze onderzoeksprojecten hier in volgorde van startdatum:

Dit project is gestart onder het lectoraat van Peter Sloep, die als tweede promotor verbonden is gebleven aan het project.De dagelijkse begeleiding is overgenomen door Jan van Bruggen. In de verslagperiode is het laatste experiment van het onderzoek gestart. Naar verwachting wordt het project in 2010 afgesloten met de verdediging van het proefschrift.

Twee promovendi zijn eind 2008 gestart met onderzoeken waarvan de voorstellen zijn ingediend door Van Bruggen en Kreijns: Nele Sofie Coninx startte september 2008 haar onderzoek naar ‘coachen met het oortje’ – begeleid door Karel Kreijns - en enkele maanden later begon Niek van den Bogert onder begeleiding van Jan van Bruggen zijn onderzoek naar klassenmanagement. Beide onderzoeken zijn goedgekeurd door ICO zodat beide promovendi participeren in de landelijke onderzoeksschool op het gebied van onderwijsonderzoek. Bij dergelijke projecten kunnen de eerste tastbare resultaten doorgaans na een jaar gepresenteerd worden en dat blijkt ook hier het geval. Beide onderzoeken zijn tijdens de recente winterschool van ESOE gepresenteerd en bleken daar de internationale vergelijking met glans te doorstaan.

Coachen met het oortje – promovenda Nele Sophie Coninx:
Dit onderzoek beoogt het interpersoonlijk handelen van de docent (in opleiding) op een effectieve en efficiënte wijze te ontwikkelen door een actieve, synchrone coaching tijdens het lesgeven. Het uitgevoerde en beoogde onderzoek is op diverse plaatsen en gelegenheden gepresenteerd (zie de overzichten in deze marap).

 

Classroom management – promovendus Niek van den Bogert
Het wat later gestarte onderzoek van Niek van den Bogert is gericht op ontwikkeling van een effectieve en efficiënte methode voor de ontwikkeling van vaardigheden in ‘classroom management’ die voor de beginnende docent cruciaal blijken te zijn Een trial richt zich op bestudering van wat de ervaren docent en de docent in opleiding feitelijk waarnemen in een klassensituatie. Dankzij de samenwerking met de OU kan daarvoor onder andere gebruik worden gemaakt van geavanceerde oogbewegingsregistratieapparatuur. Ook hier zijn de eerste resultaten en het beoogde onderzoek gepresenteerd.

In maart 2009 werd de STIP-aanvrage voor een promotietraject van Ton Marée goedgekeurd. Dit onderzoek is kort daarna gestart met Jan van Bruggen als dagelijks begeleider. Het onderzoek tracht een werkwijze te ontwikkelen die beoogt studenten te brengen tot ontwikkeling van diepere conceptuele kennis van een domein door enerzijds die kennis expliciet te (laten) representeren en anderzijds studenten te laten werken volgens ‘scripts’ waarmee studenten op een systematische wijze de concepten uitwerken. Momenteel loopt een trial voor het eerste experiment bij Applied Science.

Medio 2009 is een begin gemaakt met een promotietraject gericht op verbetering van de bruikbaarheid van ‘recorded lectures’, uitgevoerd door Pierre Gorissen en begeleid door Jan van Bruggen. Het project onderzoekt het feitelijk gebruik van deze opgenomen hoorcolleges en met welke middelen het gebruik door studenten kan worden ondersteund en verbeterd.

 

Het lectoraat heeft het curriculum Digital Creator geïntroduceerd bij FLOS. Digital Creator leert studenten om digitaal materiaal (beeld, geluid, animatie, video) te vervaardigen, bewerken en beschikbaar te stellen voor anderen. Met KPC is een trial gestart waarin Digital Creator wordt geïntegreerd in de FLOS-opleidingen Wiskunde, Natuurkunde en Techniek.

 

Het Ruud de Moor Centrum van de Open Universiteit Nederland heeft het lectoraat gevraagd op te treden als expertgroep om de kwaliteit te waarborgen van de door hen ontwikkelde toolkit (kennisbank met e-didactische materialen). Het project heeft plaatsgevonden van juli tot en met december 2009. De nota is door afdeling financiën naar de OU gestuurd ter betaling. Gesprekken over een vervolgcontract voor 2010 lopen.

 

Naast onderzoek houdt het lectoraat educatieve functies van ICT zich ook bezig met het implementeren van ICT binnen de lerarenopleiding. Een goed voorbeeld hiervan is het project over het digitale schoolbord. Momenteel worden de borden massaal binnengereden in het voortgezet onderwijs maar daarna vaak verkeerd of niet gebruikt. Het lectoraat wil graag dat toekomstige bij FLOS afgestudeerde docenten én hun opleiders om kunnen gaan met het activboard, en deze actief gebruiken in hun lessen. In de presentatie kunt u zien welke stappen we zetten om dit gebruik te implementeren.

Educatieve auteurs beleven woelige tijden. De tijd van het oude vertrouwde lesboek is voorbij. Terwijl educatieve uitgeverijen meer digitale onderdelen in hun lesmethodes aanbieden, is een groeiend aantal leraren zelf bezig met het maken van leermiddelen. En dat blijkt in de praktijk vaak niet mee te vallen. De leraar-auteur ontdekt gaandeweg dat educatief schrijven een vak apart is, zeker als het materiaal digitaal gepubliceerd wordt.

 

Op verzoek van docenten van de Academische School is het lectoraat beoogd penvoerder in een RAAK aanvraag rondom ict vraagstukken in het voortgezet onderwijs. Johan Vlugter, Fontys Eindhoven, begeleidt deze aanvraag. De review van de aanvraag vond plaats in april, de aanvraag is ingediend voor de ronde van 1 oktober.

Begin december is bekend geworden dat de aanvraag niet zal worden gehonoreerd. De redenen voor de afwijzing zijn (nog) niet bekend maar de gang van zaken versterkt de indruk dat RAAK aanvragen vanuit de sector Educatie een substantieel lagere kans op slagen hebben dan die vanuit andere sectoren.

 

Jan van Bruggen, Karel Kreijns en Alexandra Smeets hebben diverse brainstorms gehad over mogelijke subsidieaanvragen voor de subsidieregeling Krachtig Meesterschap. Hoewel deze deze subsidie slechts secundair de lectoraten aangaat, is toch besloten het initiatief te nemen tot twee aanvragen voor de ronde van 15 maart 2010:

Coachen met het oortje, waarvoor kenniskringlid Paul Dirckx als projectleider en Fontys PTH als beoogd penvoerder zijn benaderd.ICT-rijke vormen van geschiedenisonderwijs, waarvoor twaalf januari 2010 een gesprek plaats zal vinden met lector Ben van Schouten over mogelijke samenwerking in de aanvraag mbt het gebruik van gaming

Beide aanvragen zullen met meerdere lerarenopleidingen en scholen ingediend worden. Gesprekken moeten leiden tot het samenstellen van samenwerkingsverbanden. Projectplannen en begrotingen worden in januari en februari 2010 geschreven, deadline indienen aanvragen is 15 maart 2010.

 

Het lectoraat en het Ruud de Moor Centrum van de Open Universiteit zijn met elkaar in gesprek over mogelijkheden tot samenwerking in de projecten Leraar 24 en Wikiwijs. Naar verwachting zal e.e.a. in het voorjaar van 2010 resulteren in een of meer opdrachten.

 

Een eerste opzet van een 15ects minor op het gebied van ict toepassingen in het onderwijs die is opgesteld door Jan van Bruggen en Maurice Smeets is aangeboden aan de directeur FLOS. De beoogde minor beoogt tevens een bijdrage te leveren aan de realisering van de ADEF ICT kennisbasis in de lerarenopleiding.

-         In het kader van het promoten van de website van het lectoraat wordt maandelijks een column geschreven op weblog www.ict-educatief.nl , alternerend door lectoren en leden van de Kenniskring. Najaar 2009 kwamen de columns van de hand van Sybilla Poortman (lid Kenniskring), en Maurice Smeets (lid Kenniskring).

 

 

-         Coninx, N.S, Kreijns, C.J., Jochems, W.M.G. (2009). Whisper in my ear, Vector (11), p.8-9

 

  

-         Oratie ‘ICT tussen de oren’, Fontys Sittard, 2 oktober

 

-         Nulmeting ict-vaardigheden docenten, presentatie voor directeuren 30 Limburgse scholen VO, Blariacumcollege Venlo, 9 december 2009

 

-         Educatief auteurschap: presentatie tijdens kenniskringbeurs tgv oraties Kreijns en Van Bruggen, 2 oktober 2009.

 

-         Digitale informatievoorziening: presentatie tijdens kenniskringbeurs tgv oraties Kreijns en Van Bruggen, 2 oktober 2009.

 

 

De lunchlezingen zijn toegankelijk voor docenten en studenten van de Fontys-opleidingen, evenals geïnteresseerden uit het onderwijsveld.

In de periode september - december 2009 werden in het kader van de door het lectoraat georganiseerde reeks van lunchlezingen voor de opleiding de volgende lezingen gegeven:

 

Voor de periode januari – april 2010 staan eveneens diverse lezingen gepland.

 

De bijeenkomsten van de Kenniskring zijn zo opgezet dat de meeste tijd gaat naar presentaties van de leden van de Kenniskring aan elkaar. Telkens geven twee leden elk een presentatie geven (maximaal twintig minuten) over hun Kennisproject, waarna feedback en discussie over project zal plaatsvinden (maximaal 45 minuten). Naast de twee presentaties worden korte mededelingen gedaan (nieuws), bijeenkomst wordt afgerond met de rondvraag. Elke bijeenkomst duurt in totaal maximaal drie uur en vindt eens per 6 weken plaats.

 

In periode september – december 2009 hebben leden de volgende lezingen gegeven:

 

Ook voor de periode januari – april 2010 staan diverse interne lezingen gepland.