Teaser:
Het informatielandschap verandert voortdurend en de bewoners veranderen mee. Zowel passieve als actieve gebruikers worden door de veranderingen beïnvloed.
Informatievaardigheid, de kennis en kunde om effectief en efficiënt met informatie om te kunnen gaan, is dan ook geen statische vaardigheid, geen vastliggende lijst met trucs om af te vinken.
Een collega bij de mediatheek van INholland verzorgde jarenlang quizjes om het belang van informatievaardigheid aan docenten duidelijk te maken. Waar veel collega’s nog vierkant tegen Google waren en hun eigen métier en toko met hand en tand verdedigden, gebruikte deze collega Google juist als startpunt. Wie de 20 quizvragen in de kortste tijd wist te beantwoorden won een fles Zuid-Afrikaanse wijn met de toepasselijke naam ‘Goed Gevonden’. Docenten werd aangeraden om gewoon met Google te zoeken. Daarbij wist de collega dat men bij bepaalde vragen bot zou vangen en zijn heil zou moeten zoeken bij andere bronnen, betrouwbare bronnen die al eeuwenlang het zwaartepunt van de bibliotheek vormden. Het ging om het ‘aha-moment’, het besef dat niet alles met Google te vinden was.
Het is geen toeval dat voorgaand stukje geheel in de verleden tijd is geschreven. Er kwam na enkele jaren namelijk een heel ander ‘aha-moment’, en wel voor genoemde collega. Het moment dat wél alle vragen met Google te beantwoorden waren.
Google verandert ook, zeker onder invloed van de gebruikers. Resistance is futile – ik omarm Google en het is mijn eerste bron, altijd. De bibliotheekmedewerker met ‘Fuck Google, ask me’ op zijn shirt, bedoelt het goed maar heeft het niet helemaal begrepen.
Een promovendus die met een lijstje aan te vragen artikelen aan de balie staat, stel ik altijd voor om eerst eens online te zoeken. Het mes snijdt aan twee kanten: met elk online gevonden artikel wordt er niet alleen geld uitgespaard van het promotiebudget, er is ook nog eens grote kans dat tijdens het zoekproces andere relevante bronnen worden gevonden. En passant kan promovendi daarbij gewezen worden op het bestaan van interessante databases, gespecialiseerde zoekmachines en tools om vakspecifieke bronnen op te sporen, bij te houden en vast te leggen. Tevredenheid alom.
Om die lijn nog even door te trekken: dure applicaties als Endnote (om bibliografische gegevens vast te leggen) hebben bijna zonder uitzondering fikse concurrentie gekregen van gratis online tools. Die zijn niet alleen van vergelijkbare kwaliteit maar blijken vaak nog meer te kunnen, juist omdat ze zich online bevinden en dus profiteren van de voordelen van social software. Er wordt informatie gedeeld met een netwerk van gebruikers in plaats van dat de informatie zich eenzaam op je eigen harde schijf bevindt. Kijk maar eens naar Zotero (http://www.zotero.org/), een tool die zich gewoon in je browser nestelt en waarmee op je een heel intuïtieve manier je bronnen verzamelt, organiseert en citeert. En met Mendeley (http://www.mendeley.com/), een soort ‘iTunes for research papers’ leg je een verzameling wetenschappelijke artikelen vast om te annoteren, citeren en te delen met anderen.
Een mooie verandering – waar eerst de voordelen van social software vooral duidelijk waren in populaire netwerktools om bijvoorbeeld foto’s te delen, zie je nu een doorbraak in het ‘academische domein’. Om me daar enigszins bij te scharen, ben ik een nieuw weblog gestart. Mijn vorige, langlopende weblog werd nog nauwelijks bijgehouden omdat er zoveel nieuwe mogelijkheden zijn gekomen om sneller en directer zaken te communiceren. Een capita selecta mastermodule waarbij me door mijn OU-begeleider werd gevraagd om vorderingen en reflectie middels een Engelstalig weblog bij te houden, gaf een aardige aanleiding voor een nieuwe start. ‘Mastering Things’ is publiek toegankelijk voor wie het interessant lijkt om eens een blik te werpen maar de url is nog niet eerder publiek gemaakt: http://masteringthings.blogspot.com/. Wees welkom om deze 'change' te komen ervaren!
