Goedkope software voor het hoger onderwijs: eerlijk voordeel?
Toen ik dit weekend besloot een nieuwe tekstverwerker te willen installeren, ging ik als onderwijsmedewerker naar SURFSPOT.NL, het kanaal voor studenten en medewerkers in het onderwijs die voor een aardige prijs software willen aanschaffen. Ik was op zoek naar de meest recente editie van Microsoft's Officepakket. Versie 2007, om precies te zijn. Aangezien het bij mijn werkgever (nog) Microsoft is wat de klok slaat, leek het mij verstandig om alvast wat te wennen aan dit pakket voordat het over niet al te lange tijd op ons instituut wordt uitgerold.
Een aangename verrassing volgde. SURFSPOT had een aanbieding voor mij in petto. Wanneer ik Office 2007 los bestelde, betaalde ik voor de Professional-uitvoering € 17,25. Geen geld, in vergelijking met de ruim 500 euro die het pakket normaal gesproken moet opbrengen. Het werd nog mooier. Wanneer ik niet alleen Office bestelde, maar er tevens een upgrade-versie van de meest uitgebreide versie van Windows Vista bij kocht, betaalde ik in totaal maar 25 euro. Een schijntje, in vergelijking met de 900 euro die ik normaal gesproken kwijt zou zijn. Dat liet ik mij natuurlijk geen twee keer zeggen en met een aantal klikken was het aanbiedingspakket besteld. Binnen twee werkdagen kon ik de software thuis verwachten.
Eerlijk voordeel?
Hoe kan SURFSPOT eigenlijk zo goedkoop leveren? Op haar site zegt zij daar het volgende over:
'SURFSPOT.NL is ontwikkeld in samenwerking met hogescholen, universiteiten en basisscholen. Het aanbod van de producten dat 'in de schappen' ligt is afhankelijk van de (software)licentieregelingen die de instelling heeft afgesloten. Voor de meeste producten is het gebruiksrecht voor studenten, leerlingen en medewerkers, inclusief gebruik thuis, door de instelling afgekocht. Dat is één van de redenen waarom de producten zo goedkoop kunnen worden aangeboden.' (Bron: www.surfspot.nl)
Hoewel ik natuurlijk blij ben dat ik als onderwijsmedewerker door deze licentie-afkoop mijn software zo goedkoop kan bemachtigenWant diezelfde overheid heeft zich immers tot doel gesteld het gebruik van open source software te stimuleren bij haar eigen (gefinancierde) instellingen en organisaties, bevreemdt het mij ook een beetje. Omdat ik toevallig voor een onderwijsinstelling werk, heb ik veel eenvoudiger toegang tot bepaalde producten. Waarom zou het onderwijs haar mensen op deze manier willen bevoordelen? Ook hier geeft SURFSPOT op haar site antwoord op. Zij geeft aan dat softwareaanbieders, zoals Microsoft of Adobe, erbij gebaat zijn dat leerlingen en studenten al tijdens hun opleiding in aanraking komen met legale versies van hun software. Door de software nu goedkoop aan te bieden, kunnen ze mogelijk toekomstige klanten interesseren. Een commercieel doel voor de aanbieder dus. Op zich niets mis mee. De gereduceerde prijzen leveren immers een voordelige situatie op voor alle betrokken partijen.
Maar is het allemaal wel zo mooi? Als je verder nadenkt over deze aanpak en wat specifieker kijkt naar welke software er via SURFSPOT wordt aangeboden, vind ik het allemaal wat minder fraai. Want wat gebeurt er als ik besluit kennis te willen maken met open source software, in plaats van de alom bekende pakketten uit Redmond? Daarvoor heeft SURFSPOT ook een aanbieding: Red Hat Enterprise Linux, een commerciële implementatie van Linux, die met drie jaar ondersteuning is te bestellen voor € 163,50. Maar wacht eens even, wanneer ik deze versie niet via SURFSPOT bestel, betaal ik daar 285 euro voor. Natuurlijk een fikse korting, maar deze valt in het niet bij het voordeel dat ik geniet als ik Microsoft-software bestel. Hoe eerlijk is dit voordeel via SURFSPOT dan eigenlijk?
Overheidsstimulans
Ik snap dat een organisatie als Microsoft of Adobe meer middelen hebben om mensen via aanbiedingen te interesseren. Ik weet ook dat het in dit geval een kwestie van vraag en aanbod zal zijn: meer mensen bestellen producten van Microsoft of Adobe, en dus kunnen deze goedkoper geleverd worden. Wanneer je echter bedenkt dat de aanbiedingen op SURFSPOT via gelden van hoger onderwijsinstellingen - en dús de overheid - tot stand komen, dan zou het wellicht logischer zijn op SURFSPOT gelijkwaardigere kortingen te zien. Want diezelfde overheid heeft zich immers tot doel gesteld het gebruik van open source software te stimuleren bij haar eigen (gefinancierde) instellingen en organisaties. Dan is het in mijn ogen een vreemde zaak dat hoger onderwijsinstellingen niet worden gestimuleerd om ook licentie-overeenkomsten met organisaties als Red Hat te sluiten. Op die manier zou een open source besturingssysteem als Linux ook aan studenten en medewerkers in het onderwijs kunnen worden aangeboden voor diezelfde schappelijke prijzen als waar ik dit stuk mee begon. Ik denk dat dit een gemiste kans is voor de overheid en zou dan ook graag zien dat het bij het stimuleren van het gebruik van open source software niet alleen blijft bij mooie intenties.
